FANDOM


Cyrylickie
alfabety
 
Słowiańskie:
Białoruski
Bułgarski
Serbski
Macedoński
Rosyjski
Ukraiński
Czarnogórski
Niesłowiańskie
Kazachski
Kirgiski
Mongolski
Tadżycki
Historyczne
Starosłowiański
Rumuński

Alfabet ukraiński - alfabet oparty na cyrylicy, służący do zapisu języka ukraińskiego.

Alfabet ukraiński
 Współczesna cyrylica  Wymowa   Transliteracja ISO-9  Oficjalna transkrypcja   Polska transkrypcja 
А а [ʌ] A a A a A a
Б б [b] B b B b B b
В в [β], [w][1] V v V v W w
Г г [ɦ] G g H h, GH gh[2] H h
Ґ ґ [g] G̀ g̀ G g G g
Д д [d], [ɟ][3] D d D d D d
Е е [ɛ] E e E e E e
Є є [ʲɛ], [][4] Ê ê IE ie, YE ye[5] Je je, ie, e[6]
Ж ж [ʒ], [ʒʲ][7] Ž ž ZH zh Ż ż
З з [z], [ʑ][3] Z z Z z Z z
И и [ɪ] I i Y y Y y
І і [i], [ʲi][8] Ì ì I i I i
Ї ї [ji] Ï ï I i, YI yi[5] Ji ji
Й й [j] ([ʝ]/[ç][9]) J j I i, Y y[5] J j
К к [k] K k K k K k
Л л [ɫ], [ʎ][3], [l][10] L l L l Ł ł, L l[11]
М м [m] M m M m M m
Н н [n], [ɲ][3] N n N n N n
О о [ɔ] O o O o O o
П п [p] P p P p P p
Р р [r], [][3] R r R r R r
С с [s], [ɕ][3] S s S s S s
Т т [t], [c][3] T t T t T t
У у [u] U u U u U u
Ф ф [f] F f F f F f
Х х [x] H h KH kh Ch ch
Ц ц [ʦ], [ʨ][3] C c TS ts C c
Ч ч [ʧ], [ʧʲ][7] Č č CH ch Cz cz
Ш ш [ʃ], [ʃʲ][7] Š š SH sh Sz sz
Щ щ [ʃʧ][12], [ʃʧʲ][7] Ŝ ŝ SCH sch Szcz szcz
Ь ь [ʲ][13] ′ (prim) ' (apostrof) ´ (zmiękczenie)[14], I i[15]
Ю ю [ʲu], [ju][4] Û û IU iu, YU yu[5] Ju ju, iu, u[6]
Я я [ʲʌ], [][4] Â â IA ia, YA ya[5] Ja ja, ia, a[6]
[16] ’ (apostrof) [17] [18]

PrzypisyEdytuj

  1. [w] – po samogłosce przed spółgłoską oraz po samogłosce na końcu wyrazu; [β] – w pozostałych pozycjach.
  2. Formę gh stosuje się dla uniknięcia niejednoznaczności np. w połączeniu згzgh zam. zh (=ж).
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Miękka wymowa obowiązuje przed є, і, ь, ю, я.
  4. 4,0 4,1 4,2 Przez [ʲ] oznaczono zmiękczenie poprzedzającej spółgłoski. Na początku wyrazu, po samogłoskach i po apostrofie obowiązuje wymowa z głoską [j].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Forma z y obowiązuje na początku wyrazu, forma z i (lub odpowiednio samo i) – w pozostałych pozycjach.
  6. 6,0 6,1 6,2 Forma z j obowiązuje na początku wyrazu, po samogłoskach i po apostrofie; np. п'є - pje, мою - moju, Ярошенко - Jaroszenko. Forma z i obowiązuje po spółgłoskach oprócz л; np. синє - synie, рядок - riadok. Pojedyncza litera obowiązuje po л; np. наллєш - nallesz, Лященко - Laszczenko.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Miękka wymowa obowiązuje przed і, ю, я, a w zapożyczeniach teoretycznie również przed є, ь.
  8. Przez [ʲ] oznaczono zmiękczenie poprzedzającej spółgłoski.
  9. Ta specyficznie ukraińska wymowa spotykana jest na początku wyrazu przed samogłoską oraz między samogłoskami.
  10. Wymowa możliwa przed е, и.
  11. Przez l oddaje się л przed literami я, є, ю, і, ь; np. для - dla, Львів - Lwiw. W pozostałych przypadkach – oddaje się przez ł; np. Леся - Łesia, стіл - stił. W nazwach własnych obcego pochodzenia można połączenie ле oddawać przez le, np. Ленін - Lenin, Леопольд - Leopold.
  12. W potocznej wymowie [ʃ].
  13. Zmiękczenie poprzedzającej spółgłoski.
  14. W przypadku połączeń ць, сь, зь, нь znak zmiękczenia stawia się nad polską literą: ć, ś, ź, ń; np. зять - ziat´, швець - szweć. W przypadku połączenia ль znaku zmiękczenia nie stawia się; np. сільський - silśkyj, льох - loch.
  15. Wyłącznie w przypadku połączenia ьо: io; np. нього - nioho.
  16. Nie wymawia się; służy jako rozdzielnik modyfikujący znaczenie następującej litery є, ї, ю lub я.
  17. Pomija się.
  18. Pomija się; np. від'їхати - widjichaty, зів'ялий - ziwjałyj.