FANDOM


Alfabet serbskochorwacki
А
а
Б
б
В
в
Г
г
Д
д
Ђ
ђ
Е
е
Ж
ж
З
з
И
и
Ј
ј
К
к
Л
л
Љ
љ
М
м
Н
н
Њ
њ
О
о
П
п
Р
р
С
с
Т
т
Ћ
ћ
У
у
Ф
ф
Х
х
Ц
ц
Ч
ч
Џ
џ
Ш
ш

Alfabet serbski cyrylicki (serb.Вукова ћирилица, Vukova ćirilica) to wariant alfabetu cyrylickiego stworzony przez serbskiego lingwistę Vuka Stefanovića Karadžića w I poł XIX wieku. Składa się z 30 liter. Od dwóch pierwszych nazw liter alfabetu (az, buki) powstała nazwa azbuka.

Vukova cyrylica jest jednym z dwóch oficjalnych alfabetów języka serbskiego oraz języka serbskochorwackiego. Ze zmodyfikowanego alfabetu Vuka korzysta także język bośniacki (cyrylica) i język czarnogórski (cyrylica). Alfabet macedoński posiada niektóre litery stworzone przez Vuka.

HistoriaEdytuj

VukKaradzic

Vuk Stefanović Karadžić - reformator języka serbskiego

Pod koniec 18. wieku serbski język literacki był językiem archaicznym, używanym przez duchowieństwo i klasy wyższe społeczeństwa, trudno zrozumiały dla zwykłych ludzi. Był zapisywany w rosyjskiej cyrylicy, w której nie było liter potrzebnych do wyrażenia niektórych dźwięków języka mówionego. Vuk na początku XIX wieku podjął reformy języka i literatury, które doprowadziły do powstania ​​zasady "pisz jak mówisz, czytaj jak jest napisane". Jego celem było popularyzowanie języka serbskiego,serbskiej literatury i dostosowanie rosyjskiej cyrylicy do serbskiego języka mówionego, jak i stworzenie alfabetu prostego do nauki.

Vuk Stefanović Karadżić w 1818. roku utworzył nowy serbski alfabet, w którym każda jedna litera odpowiada jednej głosce. Lingwista usunął z alfabetu litery rosyjskiego alfabetu, które nie były używane w języku serbskim: ю, й, ъ, ь, щ, я а wprowadził sześc nowych liter: ћ, ђ, љ, њ, ј и џ. Litera ј została wzięta z alfabetu łacińskiego w celu ujednolicenia pisania joty а џ z rumuńskiej cyrylicy.

Ze względu na ciężki opór środowisk religijnych i obywatelskich w Serbii jak również w oficjalnym piśmie alfabet został uznany dopiero w 1868 roku. Podczas istnienia Królestwa Jugosławii, był jednym z dwóch oficjalnych alfabetów, oprócz łacinki. Podczas II wojny światowej i reżimu Ustaszy 21 kwietnia 1941 uchwalono "przepisu prawny zakazujący cyrylicy" na terytorium Niezależnego Państwa Chowackiego, który pozostał w mocy do końca wojny. Powstanie Jugosławii umożliwiło przywrócenie cyrylicy - "od Vardaru do Triglava".

AlfabetEdytuj

Ćirilica
Latinica
IPA
А а
A
/a/
Б б
B
/b/
В в
V
/v/
Г г
G
/ɡ/
Д д
D
/d/
Ђ ђ
Ð
/ʥ/
Е е
E
/ɛ/
Ж ж
Ž
/ʒ/
З з
Z
/z/
И и
I
/i/
Ј ј
J
/j/
Ćirilica
Latinica
IPA
К к
K
/k/
Л л
L
/l/
Љ љ
LJ
/ʎ/
М м
M
/m/
Н н
N
/n/
Њ њ
NJ
/ɲ/
О о
O
/ɔ/
П п
P
/p/
Р р
R
/r/
С с
S
/s/
Т т
T
/t/
Ćirilica
Latinica
IPA
Ћ ћ
Ć
/ʨ/
У у
U
/u/
Ф ф
F
/f/
Х х
H
/x/ or /h/
Ц ц
C
/ʦ/
Ч ч
Č
/ʧ/
Џ џ

/ʤ/
Ш ш
Š
/ʃ/