Wikia

Lingwistyka Wiki

Alfabet łaciński

Komentarze0
145stron na
tej wiki
Alfabet łaciński
Caslon-schriftmusterblatt.jpeg
Typ alfabet
Używany w językach m.in. Europy, Ameryki i Afryki
Kierunek pisania od lewej do prawej
Lata używania od VI w. p.n.e
Kodowanie
ISO 15924 latn
Zasięg używania
Latin alphabet world distribution.png


Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

System obecnie zawiera 26 znaków;

Współczesny podstawowy alfabet łaciński
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Alfabet łaciński wywodzi się z alfabetu etruskiego, początkowo składał się z 21 znaków:

Alfabet łaciński używany w Cesarstwie Rzymskim
A B C D E F Z H I K L M N O P Q R S T V X

Litera Z została usunięta w IV wieku p.n.e. jako zbędna (język łaciński nie ma tego dźwięku) przez cenzora Appiusza Klaudiusza Caecusa. Na to miejsce wprowadzono literę G, która jest graficznym wariantem litery C. Do tamtej pory litera C służyła do oddawania zarówno głoski /K/, jak i głoski /G/, natomiast od czasu reformy C oznaczało wyłącznie głoskę /K/. Zmiana ta spowodowała także ograniczenie stosowania litery Q, a K prawie zupełnie wychodzi z użycia.

Alfabet łaciński używany w Imperium Rzymskim
A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V X Y Z

Litera Y oraz Z zostały dodane w I wieku p.n.e. w celu dokładnego oddawania na piśmie wyrazów greckich, stąd nazwa „igrek” (od ī Graeca – „greckie i”). W średniowieczu pojawia się litera W powstała z podwojonego V oznaczającego samogłoskę /U/ (stąd angielska nazwa W – double U). Jednak litera ta jest pierwotnie po prostu ligaturą stosowaną zamiast sekwencji VV, co oznacza sylabę "wu" – i stąd pochodzi jej polska nazwa.

Wreszcie w połowie XVI wieku litera I, oznaczająca do tej pory zarówno samogłoskę, jak i półsamogłoskę zostaje rozróżniona na I oraz J. Analogicznego rozróżnienia dokonuje się dla V, litera ta "rozpada się" na U dla samogłoski oraz V dla półsamogłoski (lub spółgłoski).

Modyfikacje literEdytuj

Ponieważ nie jest to układ odpowiadający każdemu językowi, wersje alfabetu łacińskiego dla większości języków dodają nowe znaki – głównie przez modyfikacje istniejących. Oto kilka przykładów:

Ā Ă Â Ä Å Ą Æ Ç Č Ð Ē Ę Ė Ğ Ģ Î Į Ķ Ł Ñ Ö Ø Œ ß Ş Š Ţ Ū Ų Ŭ Þ Ž

Alfabet polskiEdytuj

Majuskuły
AĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRSŚTUWYZŹŻ
Minuskuły
aąbcćdeęfghijklłmnńoóprsśtuwyzźż

Więcej od Wikii

Losowa wiki