FANDOM


Alpha
Alfabet grecki
Litery współczesne*
 Αα alfa  Νν ny (ni)
 Ββ beta (wita)  Ξξ ksi
 Γγ gamma (ghama)  Οο omikron
 Δδ delta (dhelta)  Ππ pi
 Εε epsilon  Ρρ rho (ro)
 Ζζ dzeta (zita)  Σσ sigma
 Ηη eta (ita)  Ττ tau (taf)
 Θθ theta (thita)  Υυ ipsylon
 Ιι jota  Φφ phi (fi)
 Κκ kappa (kapa)  Χχ chi
 Λλ lambda (lambdha)  Ψψ psi
 Μμ my (mi)  Ωω omega
Litery dawne
Digamma digamma  San san
Stigma stigma  Koppa koppa
Heta heta  Sampi sampi
Yot jot  Sho szo
Ligatury
 Ϗϗ kaj  Ȣȣ ou
* W nawiasach podano odmienną od tradycyjnej,
współczesną wymowę w języku nowogreckim
według polskiej, podręcznikowej transkrypcji.

Alfa (majuskuła: Α, minuskuła: α; grecki: Άλφα Álpha) to pierwsza litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczb posiada wartość 1. Została zaczerpnięta z fenickiej litery Aleph. Litery które powstały z alfy to łacińskie A i cyrylickie A.

UżycieEdytuj

GreckiEdytuj

W antycznym języku greckim, alfa oznaczała dźwięk [a] (krótkie a) lub [] (długie a). Jeśli potrzebne jest rozróżnienie, ze względów historycznych, współcześnie długa i krótka alfa jest czasem zapisywana z makronem czy brewisem: Ᾱᾱ, Ᾰᾰ.

  • ὥρα = ὥρᾱ hōrā [hɔ̌ːraː] "czas"
  • γλῶσσα = γλῶσσᾰ glôssa [ɡlɔ̂ːssa] "język"

We współczesnej grece, długa alfa została usunięta, we wszystkich przypadkach alfa oznacza dźwięk: [a].

Gramatyka greckaEdytuj

In the Attic-Ionic dialect of Ancient Greek, long alpha [aː] fronted to [ɛː] (eta). In Ionic, the shift took place in all positions. In Attic, the shift did not take place after epsilon, iota, and rho (ε, ι, ρ; e, i, r). In Doric and Aeolic, long alpha is preserved in all positions.

  • Doric, Aeolic, Attic χώρᾱ chṓrā — Ionic χώρη chṓrē, "country"
  • Doric, Aeolic φᾱ́μᾱ phā́mā — Attic, Ionic φήμη phḗmē, "report"

Privative a is the Ancient Greek prefix ἀ- or ἀν- a-, an-, added to words to negate them. It originates from the Proto-Indo-European *n̥- (syllabic nasal) and is cognate with English un-.

Copulative a is the Greek prefix ἁ- or ἀ- ha-, a-. It comes from Proto-Indo-European *sm̥.